Thuisbatterij

Door het stoppen van de Salderingsregeling per 1 januari 2027 wordt er heel veel geschreven en gesproken over een thuisbatterij. Vanuit het Home EMS thema team hebben we sinds begin 2025 gevolgd wat de ontwikkelingen van thuisbatterijen zijn. Het is een interessant apparaat om meer van de eigen geproduceerde zonne-energie te gebruiken en minder terug te leveren. Een thuisbatterij is niet goedkoop en ook geen wondermiddel.

Deze kennispagina legt in de belangrijke eigenschappen uit van een thuisbatterij en waarop gelet moest worden bij kiezen van zo'n batterij. Voor de veel voorkomende rijtjeswoningen is een thuisbatterij met een 6 kWh bruto capaciteit groot genoeg. Maar ieder huis is anders qua zonnepanelen, elektrische apparaten en gebruik, dus in een persoonlijke advies kunnen we al uw vragen beantwoorden en de meest geschikte capaciteit bepalen. Lees onderstaande informatie een keer rustig door om meer te weten te komen over thuisbatterijen.

U kunt een adviesgesprek aanvragen via info@veldhovenduurzaam.nl

Wat zit er in een Thuisbatterij?

• Lithium IJzer Fosfaat (LFP) is op dit moment de batterijtechnologie met de beste prijs/prestatie verhouding en de veiligste lithium technologie
• 48 volt is een standaard voor samengestelde batterijen
• in grote batterijsystemen worden 96 volt samengestelde batterijen gebruikt

De Bruikbare opslagcapaciteit is maar 85% van de opgegeven kWh waarde

Een losse LFP cel mag nooit ontladen worden als hij al leeg is. Met 10-tallen cellen in een thuisbatterij stopt daarom voor de veiligheid het ontladen als de State of Charge 10% bereikt heeft. Een LFP cel mag ook nooit OVERladen worden. Het laden wordt sterk verlaagd vanaf een State of Charge van 95% en het Battery Management System balanceert de laadstroom over de cellen. 

Simpel gezegd: Bruikbare batterijcapaciteit is 95% - 10% = 85% van de opgegeven kWh capaciteit

• van een opgegeven 5 kWh is in de praktijk 4,25 kWh bruikbaar
• van opgegeven 10 kWh is 8,5 kWh bruikbaar
• om 5 kWh te kunnen gebruiken is een 5,9 kWh batterijcapaciteit nodig
• om 10 kWh te gebruiken is een 11,8 kWh batterijcapaciteit nodig
• we kennen maar 3 leveranciers die de Bruikbare capaciteit opgeven!

Geleverde energie is door verliezen ook nog LAGER dan de opgeslagen energie

Het laden gaat meestal met hoog vermogen en dan gaat maar 5% van de energie verloren.

Het ontladen gaat 's avonds en 's nachts met hooguit 200 watt en dan heeft de omvormer niet zo'n hoog rendement. Gemiddeld over alle geleverde energie op een dag wordt in de praktijk een ontlaadrendement van 85% gehaald. De in een dag geleverde energie is maar 85% van de opgeslagen energie door de verliezen van het ontladen.

• een batterij met opgegeven 5 kWh kan maar 4,25 kWh echt opslaan zoals eerder beschreven en hiervan wordt in een dag maar 85% geleverd, oftewel 3,6 kWh
• een opgegeven 10 kWh batterij kan op een dag maar 10 kWh x 0,85 (bruikbare kWh) x 0,85 (ontlaadrendement) = 7,3 kWh echt leveren

Eén hele cyclus Laden en Ontladen heet Round Trip.

Verliezen bij laden en ontladen worden samengevat in het overall rendement Round Trip Efficiency (RTE)

• Round Trip Efficiency is in de praktijk is 95% x 85% = 81%.
  • Om 1 kWh energie te leveren moet dus 1/0,81 = 1,23 kWh zonne-energie geladen worden
  • EN: Dynamische elektriciteitsprijzen zijn dus alleen maar interessant als gedurende een dag hoogste prijs meer dan 1,23x de laagste prijs is (dan maak je paar cent winst per kWh).

Soorten: 1 fase en 3 fase systemen en losse batterijblokken

Thuisbatterijen zijn te koop met een 1x 230 volt (1 fase) of 3x 230 volt (3 fasen) omvormer. Vanaf de 4000 watt zijn de het 3 fasen omvormers die vast aangesloten moeten worden op de meterkast. De omvormer loopt mee de de 230 volt van elektriciteitsnet

1-fase stekkerbatterij: maximaal 800 watt laden en maximaal 800 watt leveren

De stekkerbatterij is een opvallend 1-fase thuisbatterij. Na plaatsen kun je als consument de stekker in een stopcontact steken en via de App een verbinding maken met de dongle in de P1 uitgang van de digitale elektriciteitsmeter. Meestal nog even een software update en dan werkt de batterij!

Het laden kan hooguit met 800 watt. Dat past bij kleine zonnepaneel systemen. Bij grotere systemen kan niet alle zonne-energie opgenomen worden en wordt er een deel nog steeds teruggeleverd. 's Avonds kan de batterij de 200 watt van lampen, TV en andere kleine apparaten leveren. Maar de 1000 watt voor koffiezetter niet en de 2000 watt voor een waterkoker ook niet. Het ontladen kan met maximaal 800 en alle stroom die meer nodig is komt uit het net. Volgens de NEN 1010 norm voor elektriciteit in huis mag maximaal 600 watt naar een stopcontact geleverd worden. Ontladen met 800 watt komt niet langdurig voor, maar het is wel buiten de norm en daarom mag een elektricien een stekkerbatterij niet plaatsen.

Een elektricien kan de stekkerbatterij een vaste aansluiting op een eigen zekering in de meterkast geven. Heel veel stekkerbatterij hebben namelijk een omvormer die 2000 watt of meer kan leveren. De relatief goedkope stekkerbatterij wordt dan ineens een serieuze 1-fase thuisbatterij!

Als extra hebben veel stekkerbatterijen een gewoon stopcontact waarop ook bij uitvallen van het elektriciteitsnet gewoon 230 volt beschikbaar blijft tot de batterij helemaal leeg is.

Sommige merken kunnen drie 1-fase systemen koppelen, waardoor ze een hoger totaal vermogen aan kunnen. Eén omvormer is de dan mastercontroller.

3 fasen thuisbatterijen

Vanuit de zakelijke markt zijn er veel merken producten gaan leveren aan consumenten. In Duitsland speelt dit al sinds 2022.Vanaf 4000 watt (4 kW) tot 20.000 watt (20 kW) zijn er systemen voor consumenten. De opslag capaciteiten lopen van 4 kWh tot boven de 100 kWh.

Kenmerkend is de stapeling van batterijblokken met als bovenste module de omvormer met alle regelingen.

Vaak is standaard de mogelijkheid aanwezig om 2 strings zonnepanelen aan sluiten. Als extra kan een gateway module geleverd worden dit bij uitvallen van het elektriciteitsnet de omvormer laat omschakelen naar noodstroom functionaliteit.

En er worden ook eenvoudige 1-fase systemen door deze merken geleverd.

Losse batterijblokken

Bij omvormer merken zoals bijvoorbeeld Solar Edge, Growatt, GoodWe en Fronius zijn batterijen zonder omvormer van eigen merk te koop of is bij hun hybride omvormers voor zonnepanelen integratie van batterijen van bijvoorbeeld BYD of Pylontech mogelijk.

Waar kun je een thuisbatterij neerzetten?

Een thuisbatterij werkt het beste tussen de 20 en 25 oC. Maar een temperatuur tussen 5oC en 35 oC is voor alle LFP batterijen toegestaan.

Sommige batterijen hebben een ingebouwde verwarming zodat ze kunnen werken bij vorst of een extra koeling zodat ze kunnen werken boven de 35 oC. Dat maakt plaatsing in een schuur, carport op buiten mogelijk. Actief koelen en verwarmen kost wel stroom. De stroom wordt in 1e instantie uit de batterij genomen genomen en in de winter (als de batterij vaak leeg is) gewoon uit het elektriciteitsnet.

Publicatiereeks Gevaarlijke Stoffen PGS 37-1 richt zich specifiek op de veiligheid van lithiumhoudende energiedragers en de juiste toepassing ervan in een Energie Opslag Systeem. De PSG 37-1 is voor zakelijke batterijen vanaf 20 kWh. Geldt in principe niet voor thuisbatterijen, ook niet voor thuisbatterijen vanaf 20 kWh. Maar er worden wel aantal heel praktische zaken genoemd op basis van risico-inventarisatie door o.a. de brandweer.

Belangrijke punten voor een veilige en goede werking de thuisbatterij

1. Op een betonvloer
   • kans op water op de vloer? montage op poten of hangend aan de muur
   • houten vloer? dan 2x 12 mm dikke gipsplaat als brandvertragende laag gebruiken
2. Naast een betonnen muur of stenen muur
   • laat voldoende afstand rondom voor koelen (vaak koelribbben achterop!) en inspectie
   • houten wand? dan gipsplaten wand 2x 12mm dikke gipsplaten op metalen frame ervoor monteren
3. Niet bij de voordeur, niet bij de achterdeur, niet bij een trap, niet onder een trap
   • als er iets fout gaat dan moet deze doorgang vrij blijven om naar beneden en naar buiten te kunnen
4. met Koolmonoxide (CO) detector vlakbij 
5. NOOIT in de zon. Altijd onder 35 oC en liefst ook boven de 5 oC.
6. Goede wifi kwaliteit 
   • 2,4 GHz wordt meestal gebruikt zodat 5 GHz kanalen voor tablet, smartphone of PC gebruikt kunnen worden
   • Plaats desnoods wifi versterkers (zie https://www.consumentenbond.nl/wifi-versterker )
7. Stekkerbatterij: zonder verlengsnoer of verdeelblok DIRECT aansluiten op een nieuw stopcontact
   • 3 uur lang 800 watt afnemen moet niet leiden tot heet worden van de aansluiting door slechte contacten
8. NEN 1010 aanhouden voor vaste aansluiting + montage door gecertificeerde elektricien
   • Niet op dezelfde netkabel of stopcontact als de omvormer van de zonnepanelen
     • Eigen kabel naar een eigen zekering (eigen zekeringen bij 3-fasen) voor zowel de omvormer van de zonnepanelen als de omvormer van de thuisbatterij
   • Twee uitzonderingen:
     • bij aansluiten van een thuisbatterij op de omvormer van de zonnepanelen kan wel via dezelfde netkabel gebruikt worden
     • een oude string omvormer kan vervangen worden door een thuisbatterij waarop zonnepanelen kunnen worden aangesloten; dan kan de bestaande netkabel wel gebruikt worden

Wat mag een batterij dan eigenlijk kosten??

Het aanbod aan thuisbatterijen is GROOT en neemt iedere maand nog steeds toe. Daarom gaat onze advisering allereerst uit van wat de capaciteit moet zijn (in kWh) en het geld dat een thuisbatterij in 2027 zou kunnen besparen door maximaal eigen zonne-energie te gebruiken. Pas daarna gaan we een batterij uitzoeken. We gaan er ook van uit dat in 2028 enz. de kosten voor elektriciteit als in 2027 zullen zijn. Er komen nog veranderingen aan, maar die laten we voorlopig buiten beschouwing.

Een thuisbatterij kan technisch gezien zeker 10 jaar meegaan. In eerste instantie moet de kWh capaciteit passen bij het huidige energieverbruik in de maanden met veel zon. Kopen van elektriciteit moet vermeden worden door gebruik van opgeslagen eigen zonne-energie en daardoor verlaagt ook het terugleveren.

De financiële besparingen zijn 1:1 afhankelijk van het energiecontract. We beginnen altijd met een vast contract, omdat contractvoorwaarden voor 2027 al bekend zijn en de berekening makkelijk is. De inschatting van de financiële besparingen bij dynamische elektriciteitsprijzen vereisen zowel de historische prijzen per uur van een heel jaar én ook de kWh afname en teruglevering van de woning per uur. Dit wordt na de uitleg van het Rekentool nog toegelicht.

Ons Rekentool: heel wat berekeningen en grafieken in één Excel rekenblad

Ieder huis is anders qua bouwjaar, qua verbouwingen, qua verwarmingssysteem, qua zonnepanelen, qua elektrische apparaten en qua gebruik. Om tóch een goede indruk te hebben van de specifieke situatie van een huis en het gebruik gaan we uit van de maandgegevens die de energieleverancier heeft over afname en teruglevering. Met de digitale elektriciteitsmeter worden van bijna alle Nederlandse woningen nauwkeurige energiegegevens verzameld en doorgegeven aan de energieleverancier. Via de account bij de energieleverancier of de App kan de per maand afgenomen energie en teruggeleverde energie in kilowattuur (kWh) worden opgezocht. De getallen kunnen ook uit de Home Wizard App worden overgenomen. Hieronder wordt het Rekentool uitgelegd met een voorbeeld.

Na de zomervakantie gaan we weer presentaties en workshops doen over thuisbatterijen en Home Energy Management Systems. In een persoonlijke advies kunnen we uw kWh gegevens invoeren en de meest geschikte thuisbatterij capaciteit bepalen en al uw vragen beantwoorden. U kunt een adviesgesprek aanvragen via info@veldhovenduurzaam.nl

Uitleg van het Thuisbatterij Rekentool met een voorbeeld

De voorbeeld woning is een tweekapper geschakeld door een garage. Er ligt ruim 3000 wattpiek (Wp) aan zonnepanelen op het dak pal zuid en de Solar Edge omvormer kan maximaal 3000 watt leveren. De woning heeft beneden vloerverwarming. Een hybride warmtepomp (Remeha Elga Ace + CV-ketel) verwarmen de woning. De CV-ketel levert het warme tapwater. Man en vrouw bewonen het huis en zijn overdag meestal thuis. 

Met de digitale elektriciteitsmeter worden van bijna alle Nederlandse woningen nauwkeurige energiegegevens verzameld en doorgegeven aan de energieleverancier. Via de account bij de energieleverancier of de App kan de per maand afgenomen energie en teruggeleverde energie in kilowattuur (kWh) worden opgezocht.

Door de hybride warmtepomp in de voorbeeld woning is de afname aan elektriciteit in de maanden januari, februari, maart, oktober, november en december ronduit hoog. 

Tot en met 2026 is door de Salderingsregeling 2799 kWh van de totale 4388 kWh afname gratis en wordt slechts 1539 kWh betaald.

Vanaf 1 januari 2027 zou alle 4388 kWh betaald moeten worden en levert de 2799 kWh nog maar een paar € op. Verderop wordt getoond hoe een thuisbatterij dit kan beïnvloeden.

In het Thuisbatterij Rekentool worden de kWh/dag waarden berekend. 

• In de zonnige maanden wordt er fors teruggeleverd (groen: juli tot 14 kWh/dag)
• Maar er wordt toch nog energie afgenomen uit het elektriciteitsnet (paars: april tot 9,0 kWh/dag).

Gemiddeld over mei, juni en augustus zou 6,4 kWh/dag uit een batterij moeten worden geleverd. Hiervoor is een Bruto capaciteit van 8,9 kWh nodig.

Als eerste kiezen we een scherp geprijsde thuisbatterij met Bruto 8,2 kWh capaciteit en 7,0 kWh Bruikbare capaciteit. Dit bespaart met de tarieven van 2027 €353,- waardoor een bedrag van €2118 ... €2471 uitgeven zou mogen worden aan een thuisbatterij en installatiekosten.

Naast de eerdere kWh waarden zonder batterij wordt in de grafiek hieronder ook de verwachte situatie per maand met de gekozen 8,2 kWh batterij getoond.

2941 kWh moet betaald worden; er wordt 1012 kWh teruggeleverd

In de maanden april t/m september is er nog 25 + 13 + 6 kWh = 44 kWh afname (gemiddeld) uit het net, maar er zou nog aanzienlijk (donker groen) teruggeleverd worden. In deze zonnige maanden zou met een iets grotere batterijcapaciteit 44 x €0,25 = €11,- per jaar bespaard kunnen worden. Dat zou met een Bruto 10 kWh batterij kunnen:

2859 kWh moet betaald worden; er wordt 911 kWh teruggeleverd

De besparing in 2027 wordt €373 oftewel €20 meer over een heel jaar en €120 ... €140 meer in 6 ... 7 jaar.

Een passende thuisbatterij zoeken

Pas na het terugverdienmoment wordt winst gemaakt met de thuisbatterij. Bij een verwachte levensduur van 10 jaar, moet het terugverdienmoment uiterlijk na 7 jaar zijn. Voor de voorbeeldwoning zoeken we dus

• een 8,2 kWh batterij voor maximaal €2471
  • [juli 2026] kan dit de Anker SOLIX Solarbank MAX AC zijn (€2199,- incl. BTW zonder accessoires)
  • kosten voor aansluiten op een eigen groep in de meterkast komen er nog bij
• of een 10kWh batterij voor maximaal €2611
  • [juli 2026] kan dit de Indevolt PowerFlex 2000 met 2x PFA4000 uitbreidingsbatterij zijn (€2349,- incl. BTW maar zonder accessoires)
  • kosten voor aansluiten op een eigen groep in de meterkast komen er nog bij
• belangrijke accessoire is de P1 dongle waarmee de digitale elektriciteitsmeter wordt uitgelezen

Samengevat:

Met de kWh gegevens van een woning kunnen we met het Thuisbatterij Rekentool het effect van verschillende batterij capaciteiten doorrekenen en de mogelijke 2027 besparing inschatten.

Dit geeft het bedrag waarmee na 6 à 7 jaar de batterij terugverdiend kan zijn. Met onze marktkennis kunnen we ook een zo goed mogelijk passend batterijsysteem aangeven.

Extra geld verdienen met dynamische elektriciteitstarief?

Bij een Dynamisch contract zijn er geen terugleverkosten en dat maakt deze contracten op dit moment zo populair. De energie van de zonnepanelen is de goedkoopste energie en die wordt in de zes zonnige maanden gebruikt voor laden van de batterij. Dus niet de elektriciteit uit het net!

In de andere zes (minder zonnige) maanden moet slim gebruik gemaakt worden van de verschillen in prijs per uur. Dynamische elektriciteitsprijzen zijn vanwege de Round Trip Efficiency alleen maar interessant als gedurende een dag de hoogste consumentenprijs meer dan 1,23x de laagste consumentenprijs is (dan maak je paar cent winst per kWh). De thuisbatterij kan dit automatiseren.

Veel thuisbatterijen hebben een App die contact kan maken met een website met de prijzen per uur of per kwartier voor de komende dag.

• Strategie voor zonnige dagen
  • In de ochtend zal voor terugleveren van zonne-energie worden gekozen vanwege de hogere prijzen. Vanaf ca. 11:00 zal het laden van de batterij met eigen zonne-energie pas beginnen.
  • Teruglevering tussen 12:00 en 14:00 moet voorkomen worden, want de prijzen zijn dan lager dan in de ochtend en avond.
  • Rond 17:00 moet de batterij energie gaan leveren vanwege de hogere elektriciteitsprijs. Een elektrische kookplaat (inductie) vraagt meer dan 3500 watt. Als tijdens het eten koken ook een oven of magnetron gebruikt worden is hiervoor gedurende een korte periode 1500...2500 watt nodig. De zonnepanelen leveren in de zomer rond deze tijd nog steeds stroom en de batterij vult aan wat hij qua vermogen nodig is.
• Niet zonnige dagen
  • de ochtend strategie is ongeveer hetzelfde, alleen moet het laden eerder beginnen om de batterij helemaal vol te laden
  • Rond 17:00 op bewolkte dagen en in de winter is er amper zonne-energie en dan moet de batterij maximaal gaan leveren.
  • Als tegelijk ook nog een warmtepomp of airco actief is (m.n. voor verwarmen in koudere maanden) zal hiervoor ook stroom uit het net gekocht moeten worden. Tenzij de verwarming al om 14:00 of 15:00 wordt ingeschakeld en tijdens het eten koken wordt uitgeschakeld.

Samengevat:

• In de zomerse zonnige maanden moet de opgeslagen eigen zonne-energie VOORKOMEN dat 's morgens en op het einde van de middag tussen 17:00 en 19:00 stroom met hoge uurprijs gekocht wordt, maar niet alle pieken in het energieverbruik kunnen uit een betaalbare thuisbatterij geleverd worden (vooral het niet-uitstelbare gebruik van apparaten om avondeten klaar te maken).
• In de niet-zomerse / niet-zonnige maanden moet met slim laden van goedkopere stroom voorkomen worden dat stroom met hoge uurprijs gekocht wordt. De batterij moet de hele dure periode energie kunnen leveren.
  • Bij laden met goedkopere stroom moet echt maximaal geladen worden in de allergoedkoopste uren.
    • Het laadvermogen (in kilowatt kW) moet 0,5 x capaciteit (in kWh) zijn zodat een batterij in 2 uur volledig opgeladen kan worden.
• Gegeven de Round Trip Efficiency en de onbekende stroomprijs gedurende een dag is de mogelijke winst van de door een thuisbatterij geleverde kWh-en heel onvoorspelbaar!
• De inschatting van de financiële besparingen bij dynamische elektriciteitsprijzen vereist de historische prijzen per uur van een heel jaar én de kWh afname en teruglevering van de woning per uur van hetzelfde jaar.
  • Als een woning grote elektrische apparaten zoals warmtepomp (of airco), laden van Plug-in Hybride PHEV of laadpaal van een 100% EV heeft, dan wordt het gebruik ervan meegenomen zoals het was. Maar zoals hierboven beschreven zouden op z'n minst tijdvensters moeten worden toegepast voor deze grote elektrische apparaten, het eten koken en laden van de thuisbatterij.

De batterij gebruiken als de stroom uitvalt?

Als de elektriciteit uitvalt, dan valt de omvormer van de zonnepanelen uit. De omvormer in de thuisbatterij waarmee de batterij op het elektriciteitsnet is aangesloten valt in zo'n situatie ook uit! Deze regel is ingesteld, omdat dan veilig aan meterkasten en netkabels kan worden gewerkt.

Uitvallen van elektriciteit gebeurt in Nederland bijna nooit. Maar bij graafwerkzaamheden voor de broodnodige netverzwaring kan in principe iets fout gaan en duurt het een paar uur voordat de kabels gerepareerd zijn.

De grote 3-fasen systemen kunnen met een zogenaamde Gateway de woning automatisch van het elektriciteitsnet afkoppelen als het uitvalt. En ook weer aankoppelen als het net teruggekomen is. De meest gebruikte netaansluiting heeft 3 zekeringen van 25 ampère (3x 25A) en dit betekent maximaal 3 x 25A x 230V = 17.250 watt. Om een huis altijd uit een thuisbatterij te voeden vereist een 35 kWh capaciteit en een 17 à 18 kilowatt (kW) vermogen!! Maar dat is in de praktijk helemaal niet nodig omdat tijdens een storing 'automatisch' voorzichtig met opgeslagen stroom wordt omgegaan. In ziekenhuizen wordt dit trouwens ook gedaan: alleen echte kritische delen van het gebouw zijn aangesloten op het noodstroom circuit.

Een groot aantal thuisbatterijen hebben een gewoon stopcontact gekoppeld aan een tweede omvormer waaruit minstens 800 watt of zelfs 3500 watt geleverd kan worden. De genoemde Anker MAX AC kan 3500 watt leveren en de Indevolt Powerflex 2400 watt.

• Op beide kan een koelkast/vriezer worden aangesloten; een dergelijk apparaat vraagt maar 200 watt.
• Een waterkoker voor een kopje thee vraagt een paar minuten 2000 watt
• Een koffiezetter vraagt 1000 watt ook steeds voor een paar minuten.
• Opladen van een smartphone of tablet vraagt 10...20 watt.
• Een LED lamp vraagt 5...10 watt.

Samengevat: er zijn betaalbare thuisbatterijen waarmee een netstoring van een paar uren overbrugt kan worden met een verlengsnoer en een verdeelblok. Het is wel belangrijk de stekker van een inbouwkoelkast vantevoren bereikbaar te maken.

Het is handig om deze verlengsnoeren bij het noodpakket te leggen

Wilt u meer weten over noodstroom oplossingen of over een thuisbatterij passend bij uw situatie met bijvoorbeeld een oudere zonnepanelen omvormer, een warmtepomp of een elektrische auto of een hobby zoals eten koken, lassen of potten bakken die veel stroom vraagt, vraag dan een adviesgesprek aan via info@veldhovenduurzaam.nl