U bent hier
HEMS ja of nee?
Duurzaam thema:
wat kan ik met een HEMS en wat is er nodig voor een HEMS?
afhankelijk van de beschikbare apparatuur is er meer of minder mogelijk met EMS
Keuzeschema HEMS in 10 stappen:
Stap 1: meten/meterkast
- geen digitale meter → vanaf 1-jan-2026 verplicht
- wel digitaal maar niet ‘slim’: geen P1-poort
opm. Er zijn nog wel mogelijkheden op basis van (1 Wh)-pulstellers om het elektriciteitsverbruik te meten
Stap 2: meten/meterkast
- slimme meter (heeft altijd een P1-poort) →USB-P1-kabel of P1-dongle
- eigen digitale tussenmeter of stroomklemmen op hoofdaansluiting →bijpassende apparatuur om de metingen te verwerken
Stap 3: meten/stroomverbruikers
- schakelbare meetstekkers met ontvanger
- apparaten met eigen meetvoorziening → mogelijk ook nog een ontvanger voor nodig
Stap 4: meten/data verwerken en beheren
- in de cloud →HomeWizard ‘ecosysteem’
- mogelijk abonnementskosten
- risico van ‘vendor lock-in’
- cloud of internet down → geen ‘realtime’ data
- eigen server
- kant en klaar product → Homey, ook mogelijk met Home Assistant, ...
- server op basis van een single board computer (zoals Raspberry Pi) → Home Assistant, Domoticz, ...
Stap 5: woning
- geen eigen elektriciteitsopwekking (zonnepanelen) en geen Thuisbatterij
- bij een dynamisch tarief kan met een HEMS het gebruik op basis van de stroomprijs (day-ahead prijzen) geoptimaliseerd worden.
- zonder dynamisch tarief is er voorlopig weinig voordeel te behalen. Prijsverschil tussen piek- en daltarief zijn niet zo groot meer.
- er wordt nagedacht over meer verschillende tarieven dan alleen piek- en daltarief.
- baseline: alleen meten voor meer inzicht en latere keuzes
Stap 6: woning/zonnepanelen maar geen Thuisbatterij
- “salderen achter de meter”: gebruik zoveel mogelijk de zelf opgewekte zonnestroom
- kleine apparaten en apparaten zonder keus in gebruiksmoment: koffiezetapparaat, magnetron, kookplaat, ... → Een HEMS biedt hier geen grote voordelen, wel meer inzicht (als in stap 5)
- grote verbruikers met (enige) keus in gebruiksmoment: laadpaal, wasmachine, warmtepomp, (zonne-)boiler, … → hier kan een HEMS helpen om apparaten op gunstig tijdstip te schakelen
Stap 7: woning/geen zonnepanelen maar wel een Thuisbatterij
- deze systemen worden door bedrijven op de markt gebracht voor handel op de onbalansmarkt
- valt buiten de scope van Veldhoven Duurzaam
- resultaten uit het verleden bieden geen garantie voor de toekomst
- waarschijnlijk volledige ‘vendor lock-in’
- geen eigen inbreng of invloed, maar wel risico’s
Stap 8: woning/zonnepanelen en een Thuisbatterij
- zie ook stap 6 “salderen achter de meter” → thuisbatterijen voor opslag van eigen zonnestroom hebben een Batterij Management Systeem (BMS). Hiermee kan de batterij nul-op-de-meter (NOM) laden en ontladen.
- voor het gebruik van kleine apparaten en apparaten zonder keus in gebruiksmoment helpt het BMS om niet gebruikte zonnestroom op te slaan en eerder opgeslagen zonnestroom alsnog zelf te gebruiken → vermindering van stroomgebruik uit het net.
- voor grote verbruikers met (enige) keus in gebruiksmoment is een HEMS nuttig/nodig om negatieve wisselwerking met NOM van BMS te voorkomen: bijvoorbeeld auto opladen uit de batterij
Stap 9: HEMS
Disclaimer:
- In de volgende stap worden een paar domotica systemen genoemd die ook voor Home Energy Management gebruikt kunnen worden
- functionaliteit daarvan is onderhevig aan veranderingen en uitbreiding
- Er is op internet veel informatie te vinden
- er zijn meer mogelijkheden dan hier vermeld
Stap 10: HEMS
- HomeWizard (cloud-toepassing) → laagdrempelig, maar werkt alleen met HomeWizard producten. Inzicht in metingen. Met energy+ abonnement schakelen van meetstekkers op basis van metingen, ondersteunt Home Connect
- Domoticz (eigen server)→ Voor inrichten eigen server en installatie enige ervaring met linux nodig. Handig voor eenvoudig inzicht in metingen. Schakelen op basis van metingen is niet per se eenvoudig.
- Homey (werkt alleen met server van Homey)→ zelf aan de slag met ‘als dit, dan dat’-automatiseringen en door anderen gemaakte automatiseringen. Learning curve?
- Home Assistant (eigen server of Home Assistant server)→ veel automatiseringen beschikbaar. Learning curve...